پهنه بندی با روش تفسیر چشمی در Google Earth (مطالعه موردی: منطقه لیپار، چابهار)

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسنده

گروه مدیریت و حفاظت تنوع زیستی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

چکیده

پهنه­ بندی یک روش کاملا مقبول برای دور نگه­ داشتن طبیعت­ گردان از مناطق حساس و ارزشمند اکولوژیک محسوب می ­شود. در این پژوهش، با در نظر گرفتن اهدافی چون؛ معرفی و امکان ­سنجی منطقه لیپار برای توسعه گردشگری، حفاظت از تنوع­ زیستی منطقه و ارزیابی قابلیت ­های نرم ­افزار Google Earth و روش تفسیر چشمی در شبیه ­سازی مناطق، به پهنه ­بندی منطقه لیپار پرداخته شد. طی بازدیدهای میدانی و عکس برداری از منطقه با دستگاه موقعیت ­یاب جهانی نقاط کنترل زمینی ثبت شدند. نقشه واقعیت زمینی، نقشه نهایی پهنه ­بندی و محاسبه سهم هر پهنه در محیط نرم ­افزار ArcGIS نسخه 10,3 تهیه شد. شناسایی پوشش گیاهی و حیات ­وحش منطقه از طریق مشاهده مستقیم با استفاده از روش تصادفی انجام گرفت. نتایج تحلیل نقشه نهایی طبقه ­بندی منطقه نشان داد که لیپار دارای 13 نوع پهنه است و پهنه نمک زار دارای کم ترین درصد و بوته ­زار و علف زار با تراکم ضعیف از بیش ترین درصد سهم برخوردار هستند. هم چنین، مقدار 2/67 درصد از منطقه تحت تاثیر ساخت و سازهای انسان قرار گرفته است. نتایج نشان داد که مناطقی هم چون ساحل ماسه ­ای، مناطق صخره ­ای و مناطق دارای پوشش­ گیاهی سطح تالاب، زیستگاه­ های حساس حیات ­وحش محسوب می ­شوند. هم چنین، در این پژوهش، تعداد 4 گونه گیاهی، 6 گونه پرنده و 2 گونه خزنده شناسایی شد.

کلیدواژه‌ها


اداره حفاظت محیط ­زیست استان سیستان و بلوچستان. 1394. گزارش کارگاه چهارم تدوین برنامه یکپارچه زیست بومی تالاب ­های بین ­المللی هامون. دبیرخانه مدیریت زیست ­بومی تالاب ­های بین ­المللی هامون. ویرایش اول. 88 صفحه.
اسدالهی، ز.؛ دانه ­کار، ا. و اسدالهی، ذ.، 1391. زون ­بندی حفاظتی تالاب چغاخور از طریق ارزیابی چندمعیاره مکانی (SMCE). اکوبیولوژی تالاب. سال 4، شماره 13، صفحات 37 تا 45.
امینی ­نسب، م.؛ عباسی، ل. و قهرمان ­پوری، م.، 1387. تعیین جایگاه حفاظتی فون و فلور تالاب چغاخور در استان چهارمحال و بختیاری. اولین همایش ملی تالاب­ های ایران. 9 صفحه.
بیگلرفدافن، م.؛ دانه ­کار، ا. و علیزاده ­شعبانی، ا.، 1394. محیط ­زیست بزنگان. رشد آموزش جغرافیا. شماره 1، 9 صفحه.
پیروان، ح،ر.؛ بیات، ر. و عرب ­خدری، م.، 1398. پهنه ­بندی زمین ­شناسی مناطق مستعد برای ایجاد و گسترش بندسارها در منطقه بیرجند. سامانه­ های سطوح آبگیر باران. دوره 7، جلد 21، صفحات 1 تا 14.
راهداری، و.؛ ملکی، س. و آبتین، ا.، 1392. بررسی قابلیت داده­ های ماهواره ­ای در زون بندی مناطق تالابی (مطالعه موردی: پناهگاه حیات­ وحش هامون). اکوبیولوژی تالاب. سال 5، شماره 18، صفحات 67 تا 77.
سازمان حفاظت محیط ­زیست. 1388. دستورالعمل شناسایی و پهنه­ بندی تالاب ­ها بر اساس روش MedWet (طرح حفاظت از تالاب­ های ایران).  108 صفحه.
سپهر، م.؛ جمال ­زاده فلاح، ف.؛ جمال ­زاده، ح،ر.؛ شعبانی ­کسبخی، ر. و کرمی ­راد، ش.، 1397. پهنه ­بندی و تعیین حساسیت اکولوژیک منطقه ساحلی شهرستان رودسر به ­منظور شناسایی مناطق حساس دریایی- ساحلی. اکوبیولوژی تالاب. جلد 10، شماره 3، صفحات 13 تا 36.
شرفکندی، ع.ر.، 1394. قانون در طب ابوعلی سینا. هشت جلد. انتشارات سروش. 4036 صفحه.
عماد،م.، 1378. شناسایی گیاهان دارویی و صنعتی جنگلی و مرتعی و موارد مصرف آن ­ها. نشر توسعه روستایی ایران، تهران. 112 صفحه.
قربانی، ا.؛ کاکه ­ممی، آ.؛ حسن ­پور، م.؛ اسلمی، ف.؛ غفاری، س. و رئوفی ماسوله، آ.، 1397. مقایسه روش ­های مختلف تهیه نقشه کاربری/ پوشش اراضی با روش ­های رایج مطالعات منابع طبیعی (مطالعه موردی، حوضه ­آبخیز گردنه قوشجی ارومیه).  اکوسیستم های طبیعی ایران. دوره 9، شماره 1، صفحات 19 تا 32.
کابلی، م.؛ علی ­آبادیان، م.؛ توحیدی­ فر،م.؛ هاشمی،ع.ر.؛ موسوی، ب.و روزلار، ک.، 1395. اطلس پرندگان ایران. چاپ اول، انتشارات جهاد دانشگاهی واحد خوارزمی. 201 صفحه.
کرمی، م.؛ قدیریان، ط. و فیض ­الهی، ک.، 1395. اطلس پستانداران ایران. دانشگاه تهران، جهاد دانشگاهی واحد خوارزمی، چاپ اول. 628 صفحه.
مالکپور،ه.؛ مروتی، م.؛ تازه، م. و تقی ­زاده، ر.ا.، 1397. ارزیابی قابلیت زیستگاه مطلوب قوچ و میش با استفاده از مدل MaxEnt  (مطالعه موردی: منطقه حفاظت­ شده تنگ صیاد). محیط ­زیست جانوری. دوره 10،  شماره 4، صفحات 45 تا 54.
مرادی، ح.، 1394. طرح جامع شناسایی منابع و پهنه­ بندی فضایی محیط ­زیست منطقه ساحلی دریای مکران (گزارش بررسی وضعیت اقلیم، هیدرولوژی و منابع آب). سازمان حفاظت محیط ­زیست. 106 صفحه.
مرادی، ح.، 1394. طرح جامع شناسایی منابع و پهنه ­بندی فضایی محیط­ زیست منطقه ساحلی دریای مکران (گزارش وضعیت پوشش گیاهی). سازمان حفاظت محیط ­زیست. 54 صفحه.
مرادی، ح.، 1394. طرح جامع شناسایی منابع و پهنه ­بندی فضایی محیط­زیست منطقه ساحلی دریای مکران (گزارش بررسی فون جانوری و منابع حساس زیستگاهی منطقه مکران). سازمان حفاظت محیط ­زیست. 165 صفحه.
مظفریان، و.، 1383. درختان و درختچه ­های ایران. تهران، نشر فرهنگ معاصر. 991 صفحه.
مظلومی، ع. و فارغ، ن.، 1391. تجزیه و تحلیل کنوانسیون بین ­المللی رامسر و نگرشی مرتبط با استراتژی ­های حفاظتی تالاب ­های ایران. اولین کنفرانس ملی راه­کارهای دستیابی به توسعه پایدار در بخش ­های کشاورزی، منابع طبیعی و محیط ­زیست. 7 صفحه.
همامی، م،ر. و زائری امیرانی، آ.، 1398. بررسی تاثیر اندازه و شکل پارک­ های شهری بر غنای گونه ­ای پرندگان (مطالعه موردی: پارک ­های اصفهان). محیط ­­­شناسی. دوره 37، شماره 59، صفحات 55 تا 62.
Amini, H. and Willems, F.J., 2008. Waterbirds in Iran, Results of a mid-winter count in the provinces of West Azarbayjan, Gilan, Mazanderan, Golestan, Sistan-Baluchistan, Hormozgan, Fars, Bushehr & Khuzestan of the Islamic Republic of Iran. Department of Environment, Islamic Republic of Iran. 392 p.
Annex, B., 2009. Ramsar Classification System for Wetland Type. Strategic Framework for the List. 64 p.
Boutin, S. and Hebert, D., 2002. Landscape ecology and forest management: developing an effective partnership. Ecological Applications. Vol. 12, pp: 390-397.
Geetha, M.; Karegowda, A. and Sudhira, H.S., 2019.  Land Use and Land Cover Mapping of Davangere using Google Earth Engine. International Journal of Recent Technology and Engineering (IJRTE). Vol. 8, No. 3, pp: 2277-3878.
https://googleearthplus.persianblog.ir
Jalili, A. and Jamzad, Z., 1999. A Preliminary survey of Endemic, Rare & Endangered Plant species in iran, Tehran. Reasearch institure of forests and Rangelands. 748 p.
Pheti, D.M. and Gumbo, J.R., 2019. Assessment of impact of land use change on the wetland in Makhitha village, Limpopo province South Africa. Journal of Disaster risk studies. Vol. 11, No. 2, pp: 14-29.
USGS. 2008. http//:geochange.er.usgs.gov/sw/changes/anthropogenic/population/lasvegas.htm.Wetland functions and values, http://WWW.epa.gov/watertrain. 23 p.