چالش های ترویج سواد محیط‌زیستی زنان روستایی: مطالعه موردی استان کرمانشاه

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

10.22034/envj.2021.140004

چکیده

این پژوهش کیفی با هدف بررسی چالش­های ترویج سواد محیط­زیستی زنان روستایی در استان کرمانشاه صورت گرفت. جامعه مورد مطالعه، صاحب­نظران محیط­زیست، منابع­طبیعی، ترویج کشاورزی و هم­چنین سازمان­های مردم نهاد استان کرمانشاه بودند و نمونه ­ها به صورت هدفمند و با روش نمونه ­گیری ملاک محور انتخاب شدند. تحلیل محتوای داده ­ها نشان داد که عدم برنامه­ ریزی سیستماتیک، جامع و متناسب با زمینه، عدم مسؤولیت­ پذیری و پاسخگویی در قبال معضلات محیط زیست، عدم ارتباطات سازنده بین بخشی و فرابخشی، اولویت نبودن زنان روستایی در آموزش­های محیط­زیستی، مشکلات مربوط به تأمین نیروی ماهر و بودجه کافی برای آموزش به­ویژه آموزش زنان، سیاست ­ها و ساختار تشکیلاتی ناکارآمد، و حاکم نبودن دیدگاه ­های مدیریتی محیط­زیست­گرا سبب عدم برنامه­ ریزی و اجرای صحیح برنامه ­ها و آموزش ­های محیط زیستی به­ویژه برای زنان شده است. نتایج این مطالعه می تواند به برنامه­ ریزان در جهت ارتقاء سطح آموزش ­های محیط زیستی زنان روستایی کمک نماید.

کلیدواژه‌ها


  1. بیات، ن رستگار، ا. و عزیزی، ف.، 1390. حفاظت محیط زیست و مدیریت منبع خاک روستایی در ایران. فصلنامه برنامه­ریزی منطقه­ای. دوره 1، شماره 2، صفحات: 78-63.
  2. تبریزی، م.، 1393. تحلیل محتوای کیفی از منظر رویکردهای قیاسی و استقرایی. فصلنامه علوم اجتماعی. شماره 64، صفحات: 138-105.
  3. توکلی، م.؛ فاضل­نیا، غ. و زارعی، ی.، 1388. ارزیابی الگوی مصرف آب در مناطق سکونتگاهی بوشهر. همایش ملی مدیریت بحران آب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت، اسفندماه 1388.
  4. رحمان‌پور، ش. و رمضانی، م.، 1397. بررسی نقش آموزش محیط‌ زیست جوامع محلی در عملکرد زیست‌ محیطی شهروندان محدوده منطقه 5 شهرداری تبریز. مطالعات جامعه شناسی. دوره 11، شماره 41، صفحات: 169-151. 
  5. زمانی، غ. و کرمی دهکردی، اس.، 1377. بررسی دیدگاه­های متخصصین و کارشناسان داخلی نسبت به نظام ترویج مطلوب در ایران. جهاد. شماره 212 و 213.
  6. شهرکی، م. و بارانی، ح.، 1391. بررسی و رتبه­بندی عوامل مؤثر بر تخریب مراتع استان گلستان. نشریه حفاظت و بهره­برداری از منابع طبیعی. دوره 1، شماره 3، صفحات: 78-59.
  7. طباطبایی، ا.؛ حسنی، پ.؛ مرتضوی، ح. و طباطبایی چهر، م.، 1392. راهبردهایی برای ارتقاء دقت علمی در تحقیقات کیفی. مجله دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی. جلد 5، شماره 3، صفحات: 670-663.
  8. عباس­پور، م. و حاج ملاعلی­کنی، ع.، 1391. مدیریت مصرف انرژی در بخش خانگی و تجاری با تکیه بر تولید داخلی از طریق فن­آوری اطلاعات و مدل­های رگرسیونی. علوم و تکنولوژی محیط زیست. دوره 14، شماره 2، صفحات: 97-89.
  9. عبدالهی، م. و فریادی، م.، 1389.
    چالش­های حقوقی سازمان حفاظت محیط زیست ایران. علوم محیطی. دوره 7، شماره 4، صفحات: 180-143.
  10. عزمی، آ. و مطیعی لنگرودی، س. ح.، 1390. مروری بر مشکلات زیست محیطی روستاهای ایران و راهکارهای حل این مشکلات. فصلنامه مسکن و محیط روستا. دوره 30، شماره 133، صفحات: 115-101.
  11. کاظمی، ن.، 1395. گروه­های متفاوت روستایی و حفاظت از محیط زیست. مسکن و محیط روستا. دوره 35، شماره 155، صفحات: 157-143.
  12. میرزایی، ح.؛ صادقی، ش.؛ دارینی، ف. و ساقی، م.، 1394. ارزیابی کیفیت و کمیت زباله روستاهای تحت پوشش شهرستان فیروزه. مجله کمیته تحقیقات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی سبزوار(بیهق). دوره 20، شماره 4 (پیاپی 35)، صفحات: 31-25.
  13. میرک­زاده، ع.؛ علی­آبادی، و. و شمس، ع.، 1389. واکاوی موانع مشارکت زنان روستایی در برنامه­های آموزشی و ترویجی. فصلنامه روستا و توسعه. دوره 13، شماره 2، صفحات: 165-147.
  14. نیکخواه، ه.؛ ظهیری نیا، م. و کمالی، س. م.، 1399. بررسی عوامل مؤثر بر مشارکت‌ زنان روستایی در مدیریت مصرف آب در شهرستان میناب. جامعه شناسی کاربردی. دوره 31، شماره 3، صفحات: 142-121.
  15. همتی، ز. و شبیری، س.م.، 1395. بررسی وضعیت آموزش محیط‌زیست در کشور ایران و مقایسه آن با سایر کشورهای جهان. فصلنامه انسان و محیط زیست. دوره 14، شماره 2 (پیاپی 37)، صفحات 81-61.
  16. Abiolu, O. A. & Okere, O.O., 2011. Environmental literacy and the emerging roles of information professionals in developing economies. International Federation of Library Associations and Institutions. Vol. 38, No. 1. pp: 53–59.
  17. Allahyari, M.S., 2009. Agricultural sustainability: Implications for extension systems. African Journal of Agricultural Research. Vol. 4. No. 9. pp: 781 -786.
  18. Anderson, C. & Jacobson, S., 2018. Barriers to environmental education: How do teachers’ perceptions in rural Ecuador fit into a global analysis? Environmental Education Research. Vol. 24. No. 3. pp: 1-13.
  19. Arny, M., 2011. Implementation of sustainablility education among elementary school students by activating the “GREEN SCHOOL” program. PhD Thesis, Babe-Bolyal University.
  20. Asteria, D., 2019. Women’s Environmental Literacy in Managing Waste for Environmental Sustainability of the CityDevelopment. Vol. 62. No. 2.
  21. Chapman, P., 2014. Environmental Education and Sustainability in U.S. Public Schools. https://www.invernessassociates.org/sites/default/files/USGreenSchools12114.pdf
  22. Coleman, F., 2013. Pan-African Strategies for Environmental Preservation: Why Women’s Rights are the Missing Link. Berkeley Journal of Gender, Law & Justice. Vol. 23. No. 1. pp: 181-207.
  23. Cutter, A. & Smith, R., 2001. Gauging Primary School Teachers’ Environmental Literacy: An Issue of ‘Priority’. Asia Pacific Education Review. Vol. 2. No. 2. pp: 45-60.
  24. Doanh, Le Quoc et al., 2004. Participatory Rural Environmental Management: Synthesized Report. Vietnam Agricultural Science Institute. Project: VIE/00/018/08.
  25. Gokool-Ramdoo, S.; Ramjaun, A. & Bholah, R., 2012. Systemic Approach to Environmental Literacy: Towards a sustainable Africa. Triennale on Education and Training in Africa (Ouagadougou, Burkina Faso, February 12-17.
  26. Kaya Volkan H. & Elster, D., 2019. A Critical Consideration of Environmental Literacy: Concepts, Contexts, and Competencies. Sustainability. Vol. 11. No. 6. pp: 1581
  27. Krajhanzl, J., 2010. Environmental and Proenvironmental Behavior. Health Education: International Experiences, School and Health 21.
  28. Loubser, C.P.; Swanepoel, C.H. & Chacko, C.P.C., 2001. Concept formulation for environmental literacy. South African Journal of Education. Vol. 21. No. 4. pp: 317-323.
  29. Miller, K., 2010. Environmental literacy and green volunteer opportunities for your community.
  30. Mutai Cheruiyot, G., 2019. Barriers to implementation of environmental education in secondary schools in Molo, Nakuru County, Kenya. A Research Report Submitted In Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Science (Environmental Education) in the School of Environmental Studies of Kenyatta University
  31. Nasreen, M.; Hossain, K.M. & Kundu, D.K., 2006. The Interrelationship between Poverty, Environment and Sustainable Development in Bangladesh: An Overview. Bangeladesh e-Journal of Sociology. Vol. 3. No. 2. pp: 70.
  32. Niu, D.; Jiang, D. & Li, F., 2010. Higher education for sustainable development in China. International Journal of Sustainability in Higher Education. Vol. 11. No. 2. pp: 153-62.
  33. North American Association for Environmental Education (NAAEE), 2011. Developing a Framework for Assessing Environmental Literacy. Washington, D.C.
  34. Osbaldiston, R. & Schott, J. P., 2012. Environmental Sustainability and Behavioral Science: Meta-Analysis of Proenvironmental Behavior Experiments. Environment and Behavior. Vol. 44. No. 2. pp: 257-299.
  35. Probert, E.J., 2002. An environmental initiative with university business students. Applied Environmental Education and Communication. Vol. 1. No. 1. pp: 53-9.
  36. Rahman, N.; Halim, L.; Ahmad, A. & Soh, T., 2018. Challenges of Environmental Education: Inculcating Behavioural Changes among Indigenous Students. Creative Education. Vol. 9. No. 1. pp: 43-55.
  37. Roth, C., 1992. Environmental literacy: Its roots, evolution, and directions in the 1990s. ERIC Publications. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED348235.pdf
  38. Russell, C. L.; Bell, A. C. & Fawcett, L., 2000. Navigating the waters of Canadian environmental education. In T. Goldstein & D. Selby (Eds). Weaving connections: Educating for peace, social and environmental justice. pp: 196-217 Toronto: Sumach Press.
  39. Swanepoel, C.H.; Loubser, C.P. & Chacko, C.P.C., 2002. Measuring the environmental literacy of teachers. South African Journal of Education. Vol. 22. No. 4. pp: 282-285.