تخمین هزینه خسارت وارد بر خدمات زیست بومی اراضی زراعی ناشی از معدنکاری فلز بوکسیت جاجرم خراسان‌شمالی با استفاده از رویکرد انتقال منفعت

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علمی اقتصاد محیط زیست، پژوهشکده محیطزیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیطزیست، تهران، ایران

2 گروه زمین شناسی کاربردی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران،

3 گروه پژوهشی اقتصاد محیطزیست، پژوهشکده محیطزیست و توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیطزیست، تهران، ایران

10.22034/envj.2021.143275

چکیده

استخراج مواد معدنی نقش اساسی در توسعه اقتصادی، اجتماعی به همراه دارد، از طرفی معدنکاری و فرآیندهای وابسته به آن، می تواند پیامدهای آسیب رسان بر اکوسیستم‌های طبیعی داشته باشد که از آنجمله می توان به آلودگی هوا، آب و خاک، و همچنین اثر بر روی تنوع زیستی و کاربری اراضی اشاره نمود. بنابراین با کمی سازی این پیامدها و تخمین هزینه خسارات وارد بر خدمات زیست بومی می‌توان با اعمال رهکارهای مبتنی بر پیشگیری و کنترل اثرات، تخریب زیست بوم‌های کشور را کاهش داد.
محدوده معدنی بوکسیت جاجرم به عنوان بزرگترین و مهم ترین معدن بوکسیت کشور، در استان خراسان شمالی واقع شده است. معدنکاری فلز بوکسیت به سبب تولید ماده ارزشمند آلومینیوم، پیامدهای زیست محیطی منفی بر روی اکوسیستم‌های همجوار به همراه دارد. از آنجاییکه بیشترین محدوده اثر این معدن، اراضی کشاورزی پایین دست و اطراف محدوده استخراجی این منطقه به میزان 6700 هکتار می باشد، لذا در این تحقیق هزینه خسارات زیست محیطی معدن با استفاده از رویکرد انتقال منفعت بر روی این بیوم برآورد گردیده است. به طوریکه هزینه خسارات خدمات زیست بومی ناشی از معدنکاری فلز بوکسیت در اکوسیستم کشاورزی (برای مساحت 1000 هکتار از اراضی تحت تاثیر)، حدود 2481375 میلیون ریال  (معادل  9925500 دلار) در سال (2021) تخمین زده شده است، که این خود اهمیت بازسازی معدن به همراه استخراج ماده معدنی و همچنین احیای اکولوژیکی بعد از فعالیت معدنکاری در منطقه مزبور را می رساند. استفاده از ابزارهای اقتصادی در جهت پیشگیری و کنترل اثرات ناشی از فعالیت های معدنکاری بسیار ضروری است. 

کلیدواژه‌ها