بررسی تطبیقی درک کشاورزان از تغییرات دما، خشکسالی و بارش با داده‌های ثانویه: یک مطالعه موردی در شهرستان باوی

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد توسعه روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

2 استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان

3 استاد

10.22034/envj.2026.525820.1507
چکیده
این پژوهش با هدف کلی بررسی تطبیقی درک کشاورزان از تغییرات دما، خشکسالی و بارش با داده‌های ثانویه انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کشاورزان شهرستان ‏باوی بود. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان 350 نفر از کشاورزان با روش‏ نمونه‏گیری خوشه‏ای با انتساب متناسب برای مطالعه انتخاب شدند. ابزار اصلی پژوهش پرسشنامه‏ای محقق ساخت با مقیاس طیف لیکرت بود که روایی آن توسط گروه متخصصان موضوعی و پایایی آن توسط ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. تجزیه و تحلیل داده‏ها در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی توسط نرم افزار‏های SPSS انجام شد. نتایج نشان داد که نزدیک به 50 درصد از کشاورزان مورد مطالعه درک درستی وضعیت خشکسالی، بارش و دما در منطقه نداشتند. علاوه بر این، نتایج نشان داد که دو راهبرد «تسطیح زمین» و «استفاده از دانش بومی» به عنوان مهمترین راهبردهای سازگاری کشاورزان در برابر خشکسالی شناسایی شد. علاوه بر این نتایج مقایسه میانگین‏ها نشان داد که تفاوت معنی‏داری بین ادراک کشاورزان دیم کار و آبی کار در زمینه برداشت از خشکسالی، تعدد خشکسالی، وضعیت بارش، تغییرات دما و بکارگیری راهبردهای سازگاری وجود دارد. علاوه بر این، نتایج داده‏های ثانویه نشان داد که تغییرات دما، بارش و خشکسالی در طول 12 سال گذشته به صورت افزایشی است و نیازمند بهبود درک کشاورزان در این منطقه است تا بتوان برنامه جامع در زمینه راهبردهای سازگاری مقابله با خشکسالی طراحی کرد.
این پژوهش با هدف کلی بررسی تطبیقی درک کشاورزان از تغییرات دما، خشکسالی و بارش با داده‌های ثانویه انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کشاورزان شهرستان ‏باوی بود. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان 350 نفر از کشاورزان با روش‏ نمونه‏گیری خوشه‏ای با انتساب متناسب برای مطالعه انتخاب شدند. ابزار اصلی پژوهش پرسشنامه‏ای محقق ساخت با مقیاس طیف لیکرت بود که روایی آن توسط گروه متخصصان موضوعی و پایایی آن توسط ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. تجزیه و تحلیل داده‏ها در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی توسط نرم افزار‏های SPSS انجام شد. نتایج نشان داد که نزدیک به 50 درصد از کشاورزان مورد مطالعه درک درستی وضعیت خشکسالی، بارش و دما در منطقه نداشتند. علاوه بر این، نتایج نشان داد که دو راهبرد «تسطیح زمین» و «استفاده از دانش بومی» به عنوان مهمترین راهبردهای سازگاری کشاورزان در برابر خشکسالی شناسایی شد. علاوه بر این نتایج مقایسه میانگین‏ها نشان داد که تفاوت معنی‏داری بین ادراک کشاورزان دیم کار و آبی کار در زمینه برداشت از خشکسالی، تعدد خشکسالی، وضعیت بارش، تغییرات دما و بکارگیری راهبردهای سازگاری وجود دارد. علاوه بر این، نتایج داده‏های ثانویه نشان داد که تغییرات دما، بارش و خشکسالی در طول 12 سال گذشته به صورت افزایشی است و نیازمند بهبود درک کشاورزان در این منطقه است تا بتوان برنامه جامع در زمینه راهبردهای سازگاری مقابله با خشکسالی طراحی کرد.
این پژوهش با هدف کلی بررسی تطبیقی درک کشاورزان از تغییرات دما، خشکسالی و بارش با داده‌های ثانویه انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کشاورزان شهرستان ‏باوی بود. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان 350 نفر از کشاورزان با روش‏ نمونه‏گیری خوشه‏ای با انتساب متناسب برای مطالعه انتخاب شدند. ابزار اصلی پژوهش پرسشنامه‏ای محقق ساخت با مقیاس طیف لیکرت بود که روایی آن توسط گروه متخصصان موضوعی و پایایی آن توسط ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. تجزیه و تحلیل داده‏ها در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی توسط نرم افزار‏های SPSS انجام شد. نتایج نشان داد که نزدیک به 50 درصد از کشاورزان مورد مطالعه درک درستی وضعیت خشکسالی، بارش و دما در منطقه نداشتند. علاوه بر این، نتایج نشان داد که دو راهبرد «تسطیح زمین» و «استفاده از دانش بومی» به عنوان مهمترین راهبردهای سازگاری کشاورزان در برابر خشکسالی شناسایی شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 مهر 1405