محیط زیست و توسعه فرابخشی
مجله علمی

تأملی بر سبزگرایی در سازمان: واکاوی نقش رهبری تحول گرا مبتنی بر محیط زیست و رهبری معنوی در ایجاد رفتارهای محیط زیستی در سازمان

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

محمد کشاورز
حسین دامغانیان
سید عباس ابراهیمی
عباسعلی رستگار

گروه مدیریت بازرگانی، دانکشده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

https://doi.org/10.22034/envj.2020.181312
چکیده
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر رهبری تحول­گرا مبتنی بر محیط ­زیست، رهبری معنوی و اشتیاق زیست­ محیطی کارکنان بر ایجاد رفتار زیست ­محیطی در سازمان انجام شده است. این مطالعه از لحاظ هدف کاربردی، از نوع توصیفی و با روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری در این مطالعه 212 نفر از کارکنان شهرداری شیراز است که به روش نمونه‌گیری در­ دسترس انتخاب شدند. به منظور تحلیل داده ­ها، روش حداقل مربعات جزئی و نرم­افزار Smart PLS­2 مورد استفاده قرار گرفت. جهت سنجش روایی از روایی هم­گرا بهره گرفته شد و به منظور برازش پایایی، آلفای کرونباخ مورد استفاده قرار گرفت و ضریب آن برای تمام سازه ­های پژوهش بیشتر از (7/0) می­باشد. نتایج نشان می­ دهد که رهبری تحول­گرا مبتنی بر محیط­ زیست و رهبری معنوی به ترتیب با ضریب مسیر (384/0) و (579/0) بر اشتیاق زیست­ محیطی تأثیر مثبت و معناداری می­ گذارد. نتایج پژوهش اثر مثبت و معنادار اشتیاق زیست ­محیطی و رفتار زیست­ محیطی کارکنان را با ضریب مسیر (613/0) و ضریب معناداری (033/7) تأیید کرد. همچنین اشتیاق زیست­ محیطی در سازمان ارتباط میان رهبری تحول­گرا مبتنی بر محیط ­زیست و رفتار زیست­ محیطی کارکنان را میانجی­گری می­ کند، ولی ارتباط میان رهبری معنوی و رفتار زیست­ محیطی کارکنان را میانجی­گری نمی­ کند. بر اساس یافته­ ها پیشنهاد می­ شود که مدیران شهرداری با به­ کارگیری سبک­ های رهبری تحول­گرا و معنوی بر رفتارهای کارکنان خود کنترل داشته باشند و در نتیجه اشتیاق زیست­محیطی بیشتری برای ارائه­ی رفتارهای زیست­محیطی به ­وجود بیاورند.

کلیدواژه‌ها

رهبری تحول گرا مبتنی بر محیط زیست
رهبری معنوی
اشتیاق زیست محیطی
رفتارهای زیست محیطی کارکنان
موضوعات
  1. رفیعی شهرکی، ا.ر. و قاسمی، م.ر.، 1398. بررسی عملکرد زیست­ محیطی در صنعت سیمان. محیط زیست و توسعه فرابخشی. دوره 4، شماره 65، صفحات 9 تا 16.
  2. Afsar, B.; Badir, Y. and Kiani, U.S., 2016. Linking spiritual leadership and employee pro-environmental behavior: The influence of workplace spirituality, intrinsic motivation, and environmental passion. Journal of Environmental Psychology. Vol. 45, pp: 79-88.
  3. Aziz, F.; Mahadi, N.; Tasnim, R.; Rizal, A.M.; Baskaran, S.; Kamarudin, S. and Mohammad, J., 2018. Linking Emotional Intelligence with Employee Pro-Environmental Behavior. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences. Vol. 8, No. 2, pp: 23-34.
  4. Bass, B.M. and Riggio, R.E, 2006. Transformational leadership. Psychology press.
  5. Byerly, H.; Balmford, A.; Ferraro, P.J.; Hammond Wagner, C.; Palchak, E.; Polasky, S. and Fisher, B., 2018. Nudging pro‐environmental behavior: evidence and opportunities. Frontiers in Ecology and the Environment. Vol. 16, No. 3, pp: 159-168.
  6. Chen, L.; Jiang, M.; Yang, J.; Wei, Z.; Liu, C. and Ling, Y., 2014. Presence of an intralithospheric discontinuity in the central and western North China Craton: Implications for destruction of the craton. Geology. Vol. 42, No. 3, pp: 223-226.
  7. Ciocirlan, C.E., 2017. Environmental workplace behaviors: Definition matters. Organization & Environment. Vol. 30, No. 1, pp: 51-70.
  8. Conchie, S.M.; Taylor, P.J. and Donald, I.J., 2012. Promoting safety voice with safety-specific transformational leadership: The mediating role of two dimensions of trust. Journal of occupational health psychology. Vol. 17, No. 1, pp: 105.
  9. Crossman, J., 2010. Conceptualising spiritual leadership in secular organizational contexts and its relation to transformational, servant and environmental leadership. Leadership & Organization Development Journal.
  10. Cudmore, T., 2015. Delivering Workplace Pro-Environmental Behaviour Change Using Evidence-Based Practice (Doctoral dissertation, Doctoral dissertation, De Montfort University).
  11. Fatoki, O., 2019. Hotel Employees’ Pro-Environmental Behaviour: Effect of Leadership Behaviour, Institutional Support and Workplace Spirituality. Sustainability. Vol. 11, No. 15, pp: 4135.
  12. Francoeur, V.; Paillé, P.; Yuriev, A. and Boiral, O., 2019. The measurement of green workplace behaviors: A systematic review. Organization & Environment, 1086026619837125.
  13. Fry, L.W.; Vitucci, S. and Cedillo, M., 2005. Spiritual leadership and army transformation: Theory, measurement, and establishing a baseline. The leadership quarterly. Vol. 16, No. 5, pp: 835-862.
  14. Gillis, A.J., 2016. Categorizing Pro-environmental Behaviors Using the Laypeople's Perspective.
  15. Graves, L.M.; Sarkis, J. and Zhu, Q., 2013. How transformational leadership and employee motivation combine to predict employee proenvironmental behaviors in China. Journal of Environmental Psychology. Vol. 35, pp: 81-91.
  16. Haddock-Millar, J.; Sanyal, C. and Müller-Camen, M., 2016. Green human resource management: a comparative qualitative case study of a United States multinational corporation. The International Journal of Human Resource Management. Vol. 27, No. 2, pp: 192-211.
  17. Hassan, M.; Bin Nadeem, A. and Akhter, A., 2016. Impact of workplace spirituality on job satisfaction: Mediating effect of trust. Cogent Business & Management. Vol. 3, No. 1, pp: 1189808.
  18. Hawkins, I.W.; Balsam, A.L. and Graves, D., 2015. A qualitative study of the skills that enabled the pro-environmental behaviors of registered dietitians. Journal of hunger & environmental nutrition. Vol. 10, No. 1, pp: 60.
  19. Hudson, R., 2014. The question of theoretical foundations for the spirituality at work movement. Journal of Management, Spirituality & Religion. Vol. 11, No. 1, pp: 27-44.
  20. Judge, T.A. and Piccolo, R.F., 2004. Transformational and transactional leadership: a meta-analytic test of their relative validity. Journal of applied psychology. Vol. 89, No. 5, pp: 755.
  21. Kara, D.; Kim, H.L.; Lee, G. and Uysal, M., 2018. The moderating effects of gender and income between leadership and quality of work life (QWL). International Journal of Contemporary Hospitality Management.
  22. Karakas, F., 2010. Spirituality and performance in organizations: a literature review. Journal of Business Ethics. Vol. 94, pp: 89-106.
  23. Karlin, B.; Davis, N.; Sanguinetti, A.; Gamble, K.; Kirkby, D. and Stokols, D., 2014. Dimensions of conservation: Exploring differences among energy behaviors. Environment and Behavior. Vol. 46, No. 4, pp: 423-452.
  24. Kaya, A., 2015. The relationship between spiritual leadership and organizational citizenship behaviors: A research on school principals’ behaviors. Educational Sciences: Theory & Practice. Vol. 15, No. 3, pp: 113-126.
  25. Kim, W.G.; McGinley, S.; Choi, H.M. and Agmapisarn, C., 2019. Hotels’ environmental leadership and employees’ organizational citizenship behavior. International Journal of Hospitality Management. 102375.
  26. Latif, M.A. and Aziz, M.S., 2018. Workplace Spirituality and Pro-Environmental Behavior: The Role of Employee Engagement and Environmental Awareness. Global Journal of Management and Business Research.
  27. Lips‐Wiersma, M., 2003. Making conscious choices in doing research on workplace spirituality. Journal of Organizational Change Management. pp: 406-425.
  28. Liu, D.; Chen, X.P. and Yao, X., 2011. From autonomy to creativity: a multilevel investigation of the mediating role of harmonious passion. Journal of Applied Psychology. Vol. 96, No. 2, pp: 294.
  29. Madsen, H. and Ulhøi, J.P., 2001. Greening of human resources: environmental awareness and training interests within the workforce. Industrial Management & Data Systems. Vol. 101, pp: 57-65.
  30. Mi, L.; Gan, X.; Xu, T.; Long, R.; Qiao, L. and Zhu, H., 2019. A new perspective to promote organizational citizenship behavior for the environment: The role of transformational leadership. Journal of Cleaner Production. Vol. 239, pp: 118002.
  31. Norton, T.A.; Parker, S.L.; Zacher, H. and Ashkanasy, N.M., 2015. Employee green behavior: A theoretical framework, multilevel review, and future research agenda. Organization & Environment. Vol. 28, No. 1, pp: 103-125.
  32. Ones, D.S.; Wiernik, B.M.; Dilchert, S. and Klein, R.M., 2018. Multiple domains and categories of employee green behaviours: more than conservation. In Research handbook on employee pro-environmental behaviour. Edward Elgar Publishing.
  33. Pandey, A. and Gupta, R.K., 2008. Spirituality in management: A review of contemporary and traditional thoughts and agenda for research. Global Business Review. Vol. 9, No. 1, pp: 65-83.
  34. Rezapouraghdam, H.; Alipour, H. and Darvishmotevali, M., 2018. Employee workplace spirituality and pro-environmental behavior in the hotel industry. Journal of Sustainable Tourism. Vol. 26, No. 5, pp: 740-758.
  35. Robertson, J.L. and Barling, J., 2013. Greening organizations through leaders' influence on employees' pro‐environmental behaviors. Journal of organizational behavior. Vol. 34, No. 2, pp: 176-194.
  36. Schutte, P.J., 2016. Workplace spirituality: A tool or a trend? HTS Theological Studies. Vol. 72, No. 4, pp: 1-5.
  37. Steg, L.; Lindenberg, S. and Keizer, K., 2016. Intrinsic motivation, norms and environmental behavior: the dynamics of overarching goals. International Review of Environmental and Resource Economics. Vol. 9, No. 1-2, pp: 179-207.
  38. Turaga, R.M.R.; Howarth, R.B. and Borsuk, M.E., 2010. Pro‐environmental behavior: Rational choice meets moral motivation. Annals of the New York Academy of Sciences. Vol. 1185, No. 1, pp: 211-224.
  39. Van Der Linden, S., 2015. Intrinsic motivation and pro-environmental behaviour. Nature Climate Change. Vol. 5, No. 7, pp: 612-613.
  40. Wu, L., 2018. The relationships between environmental sensitivity, ecological worldview, personal norms and pro‐environmental behaviors in Chinese children: Testing the value–belief–norm model with environmental sensitivity as an emotional basis. Psy Ch journal. Vol. 7, No. 3, pp: 111-121.
  41. Zhou, S.; Zhang, D.; Lyu, C. and Zhang, H., 2018. Does seeing “mind acts upon mind” affect green psychological climate and green product development performance? The role of matching between green transformational leadership and individual green values. Sustainability. Vol. 10, No. 9, pp: 3206.
محیط زیست و توسعه فرابخشی
دوره 5، شماره 69
پاییز 1399
صفحه 47-62

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما