محیط زیست و توسعه فرابخشی

چکیده رفع آلودگی‌های زیست‌محیطی امروزه به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های بشر تبدیل شده است. کیفیت هوا در شهرها بستگی به شرایط جوی و میزان تولید آلاینده‌ها دارد. امروزه آلودگی هوا به‌عنوان یکی از پیچیده‌ترین معضلات جوامع بشری می‌باشد که تأثیرات منفی بسیاری بر سلامت موجودات زنده و به‌خصوص انسان بر جای گذاشته است. در این تحقیق میانگین غلظت ماهانه و سالانه آلاینده‌های هوا در ایستگاه‌های سنجش آلودگی هوای اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان تهران در سال‌های 91 الی 97 مورد بررسی قرار گرفت.
نتایج نشان داد غلظت بیشتر آلاینده‌های اصلی شهر تهران در سال 97 روند نسبتاً کاهشی نسبت به سال ‌گذشته داشته است. آمار مقایسه‌ای میانگین غلظت سالانه آلاینده‌های شاخص نشان می‌دهد، میزان آلاینده CO در سال 97 در اکثر ایستگاه‌ها و میزان آلاینده O₃ در تمامی ایستگاه‌ها نسبت به سال گذشته کاهش یافته است، (لازم به توضیح است که آلاینده ازن ایستگاه شکوفه در سال 97 به ایستگاه ژئوفیزیک منتقل گردیده است). متوسط غلظت آلاینده NO₂، SO₂، PM₁₀ و PM_2.5 در ایستگاه‌های سنجش آلودگی هوا و مقایسه آن با استاندارد WHO)) نشان می‌دهد، تمامی ایستگاه‌ها در وضعیت نامطلوب و بالاتر از حد استاندارد قرار دارد.

چکیده در عصر حاضر مقوله عملکرد ‌زیست‌محیطی شرکت‌ها به عنوان یکی از اجزای اصلی اندازه‌گیری و سنجش پایداری شرکت مطرح است. بر اساس بروزترین اخبار و اطلاعات سازمان بهداشت جهانی، سلامت محیط زیست و به­ویژه سلامت انسان‌ها در شرایط بحرانی و خطرناک قرار دارد. با در نظر گرفتن این نکات هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر عملکرد زیست محیطی شرکت‌های سیمان پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی بازه زمانی 10 ساله 1387 تا 1396 می‌باشد. برای محاسبه متغیر عملکرد زیست محیطی شاخص‌ها و مؤلفه‌هایی تدوین گردیده که جهت کمی نمودن آن‌ها از روش صفر و یک استفاده شده است. هم­چنین تجزیه و تحلیل داده‌ها و آزمون فرضیه‌ پژوهش با استفاده از روش نمودار به صورت مقایسه‌ای انجام شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که توجه به عملکرد زیست­محیطی و پایبندی به شاخص‌های آن در شرکت­های سیمان نسبت به سایر صنایع از جایگاه خوبی برخوردار است.

چکیده ارزیابی اثرات زیست محیطی ابزار مدیریتی مهمی است که مخاطرات زیست محیطی طبیعی و انسانی و اثرات گسترده آن­ها را شناسایی نموده و محاسبات کنترلی مناسبی را تعیین می­ نماید.  شناخت درست و دقیق از عوامل تهدید کننده تالاب­ها بر اساس اهمیت و میزان تأثیرگذاری آن­ها می­تواند زمینه را برای جلوگیری و مقابله اصولی­تر با این عوامل و نیز تهیه و اجرایی دقیق طرح­های حفاظت از تالاب­ها و مدیریت محیط زیستی آن­ها را فراهم آورد. روش ارزیابی آسیب پذیری تالاب­های پلدختر در این پژوهش بر اساس روش تجزیه و تحلیل حالات شکست EFMEA است. برای این منظور ابتدا مهم­ترین ریسک و تهدیدات زیست محیطی در منطقه شکار و صید ممنوع تالاب­های پلدختر در سه دسته تهدیدات اکولوژیک، هیدرولوژیک و اجتماعی به تعداد 17 تهدید شناسایی، سپس بر اساس سه متغییر احتمال وقوع، شدت وقوع و گستردگی اثر، مقادیر عددی هر تهدید تعیین و بر اساس دامنه تغییرات، رده ­ها در پنج دسته رتبه بندی شدند. نتایج نشان داد که از نظر اکولوژیکی: آتش­سوزی نیزارها  و زهکشی تالاب­های گوری بلمک و پیکه، از لحاظ هیدرولوژیک تهدید افزایش بار رسوب معلق، خشکسالی های دوره­ای و حفر چاه­های عمیق و نیمه عمیق در آبخوان تالاب­ ها و  اجتماعی: سطح پایین نگرش و دانش زیست محیطی تالاب­ها توسط جامعه محلی، عدم وجود کارشناس و محیط­بان تالابی در اداره محیط زیست شهرستان و استان مهم­ترین تهدیدات در اکوسیستم تالاب های 11 گانه شهرستان پلدختر می­ باشند. در مجموع 2/88 درصد از ریسک در رده بدون ریسک، ریسک کم و متوسط و تنها 8/18 درصد ریسک­ها در حد ریسک زیاد و بی نهایت قرار دارند که نیازمند اقدامات فوری از سوی متولیان حفاظت و نگه­داری از تالاب ­ها برای کاهش خطرات این ریسک­ ها می ­باشند.

چکیده در سال­ های اخیر رشد روز افزون جمعیت، وسایل نقلیه و کارخانجات صنعتی باعث شده است که آلودگی هوا به­ عنوان یکی از سوانح انسان ساخت، مشکلات عدیده­ای را در پیرامون محیط زیست بشر ایجاد نماید و سلامتی آن ­ها را به خطراندازد. هدف از انجام مطالعه حاضر، مکانیابی ایستگاه­ های پایش آلودگی هوا در مناطق 1 و 3 شهر اصفهان با استفاده از تکنیک فازی و فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) است. پایش دقیق وضعیت آلودگی هوا، نیازمند توزیع مناسب و دقیق ایستگاه ­ها در کل منطقه مطالعاتی است که جانمایی بهینه این ایستگاه­ ها را می­توان با استفاده از روش­ های فازی وAHP عملی ساخت. در تحقیق حاضر، با توجه به ضرورت تعیین دقیق مکان احداث ایستگاه ­های سنجش آلودگی، اولویت این ایستگاه ­ها بر مبنای معیارهای مهمی نظیر فاصله از بازار، مناطق گردشگری، پارک­ ها، پارکینگ ­ها، مناطق تفریحی و فاصله از ایستگاه­ های پایش موجود به کمک روش ­های فازی وAHP  تعیین شد. نتایج نشان داد که روش Fuzzy-AHP روشی مناسب و انعطاف پذیر در تعیین مناطق مناسب ایستگاه سنجش آلاینده­ای هوا دارد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر رهبری تحول­گرا مبتنی بر محیط ­زیست، رهبری معنوی و اشتیاق زیست­ محیطی کارکنان بر ایجاد رفتار زیست ­محیطی در سازمان انجام شده است. این مطالعه از لحاظ هدف کاربردی، از نوع توصیفی و با روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری در این مطالعه 212 نفر از کارکنان شهرداری شیراز است که به روش نمونه‌گیری در­ دسترس انتخاب شدند. به منظور تحلیل داده ­ها، روش حداقل مربعات جزئی و نرم­افزار Smart PLS­2 مورد استفاده قرار گرفت. جهت سنجش روایی از روایی هم­گرا بهره گرفته شد و به منظور برازش پایایی، آلفای کرونباخ مورد استفاده قرار گرفت و ضریب آن برای تمام سازه ­های پژوهش بیشتر از (7/0) می­باشد. نتایج نشان می­ دهد که رهبری تحول­گرا مبتنی بر محیط­ زیست و رهبری معنوی به ترتیب با ضریب مسیر (384/0) و (579/0) بر اشتیاق زیست­ محیطی تأثیر مثبت و معناداری می­ گذارد. نتایج پژوهش اثر مثبت و معنادار اشتیاق زیست ­محیطی و رفتار زیست­ محیطی کارکنان را با ضریب مسیر (613/0) و ضریب معناداری (033/7) تأیید کرد. همچنین اشتیاق زیست­ محیطی در سازمان ارتباط میان رهبری تحول­گرا مبتنی بر محیط ­زیست و رفتار زیست­ محیطی کارکنان را میانجی­گری می­ کند، ولی ارتباط میان رهبری معنوی و رفتار زیست­ محیطی کارکنان را میانجی­گری نمی­ کند. بر اساس یافته­ ها پیشنهاد می­ شود که مدیران شهرداری با به­ کارگیری سبک­ های رهبری تحول­گرا و معنوی بر رفتارهای کارکنان خود کنترل داشته باشند و در نتیجه اشتیاق زیست­محیطی بیشتری برای ارائه­ی رفتارهای زیست­محیطی به ­وجود بیاورند.

چکیده شهرستان نمین در استان اردبیل دارای اراضی وسیعی از گونه­های جنگلی فندقلو است. بنابراین هدف از این تحقیق، ارزیابی روند تخریب اراضی جنگل­ های فندقلو در شهرستان نمین با استفاده از تصویر ماهواره­ای LANDSAT  سنجنده +ETM در سال 1386 و تصویر سنجنده OLI مربوط به سال 1396 است. پس از انجام پیش ­پردازش­ های لازم، به منظور بالا بردن قدرت تفکیک مکانی تصاویر از روش IHS جهت ادغام تصویر پانکروماتیک و چندطیفی هر دو سنجنده استفاده شد. طبقه­ بندی تصاویر به صورت نظارت شده و از روی تصاویر ادغام شده که دارای قدرت تفکیک مکانی 15 متر بوده، با الگوریتم شبکه عصبی مصنوعی انجام شد. نتایج نشان داد که از کل مساحت کاربری‌های طبقه‌بندی شده در سال 1379، معادل 06/9990 هکتار به اراضی جنگلی تعلق داشته است که در مقایسه با سال 1386 این میزان به معادل 74/9531 هکتار کاهش داشته است. هم­چنین وسعت اراضی این جنگل­ ها که از سال 1386 تا سال 1396 بیش از 7700 هکتار کاهش یافته است. بنابراین برای حفظ عرصه‌های طبیعی، تثبیت و قانونی کردن کاربری اراضی در دستور کار متخصصان و مسئولان کشور قرار گیرد.