محیط زیست و توسعه فرابخشی
مجله علمی

واکاوی سیاست کیفری مقابله با تروریسم محیط‌زیستی با تأکید بر تمهیدات بازدارنده

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

بهروز سپهری 1
نوروز کارگری 2
محمد آشوری 3
قاسم قاسمی 4

1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. *(نویسنده مسؤول)

3 استاد، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

https://doi.org/10.22034/envj.2024.471911.1402
چکیده
مقدمه: تروریسم محیط‌زیستی با هدف یا ابزار قرار دادن محیط‌زیست، تهدیدی جدی علیه امنیت زیستی محسوب می‌شود و قابلیت زیست را از محیط سلب می‌کند و به خاطر وابستگی حیاتی، گسترده و اجتناب‌ناپذیر انسان‌ها با محیط‌زیست، می‌تواند آسیب‌های گسترده و جبران‌ناپذیری به حیات و سلامتی انسان‌ها وارد نماید و غالباً بارزترین آثار آسیب‌های وارده به امنیت و سلامت محیط‌زیست به صورت بیماری‌های همه‌گیر نمایان می‌شود و از طرفی اثرگذاری خزنده و مخفیانه‌ی آثار ناشی از اقدامات منتهی به خارج شدن محیط‌زیست از قابلیت زیست سالم و مرزگذر بودن آثار این‌گونه اقدامات و امکان انتقال آثار یادشده از طریق جریان هوا یا آب و یا ناقلان عوامل بیماری به کشورها و مناطق فراتر از محل حادثه، و احتمال سرایت بخشی از این آثار بر حیات و سلامتی نسل‌های آینده از طریق سازوکار پیچیده‌ی ژنتیکی، جدیت خطر پیشامد تروریسم محیط‌زیستی را آشکار می‌سازد، از این رو هدف از این پژوهش، تبیین راهکارهای مقابله قانونمند، فنی و تخصصی با تروریسم محیط‌زیستی در قالب سیاست کیفری کارآمد همراه با تعامل بین‌المللی، با تأکید بر ضرورت تدابیر پیشگیرانه بیان می‌شود.
مواد و روش‌ها: در پژوهش جاری مطالب و اطلاعات مورد استفاده در پژوهش، با روش کتابخانه‌ای گردآوری می‌شوند و سپس با روش توصیفی ـ تحلیلی، یافته‌ها و مطالب گرد‌آوری شده مورد تجزیه و تحلیل منطقی و حقوقی قرار می‌گیرند.
نتایج: در یک سیاست کیفری کارآمد علاوه بر جرم‌انگاری تروریسم محیط‌زیستی همراه با مفهوم‌ و عناصر اختصاصی مشخص، انتظار می‌رود که اقداماتی تخصصی در شناسایی و جرم‌انگاری رفتارهایی صورت پذیرد، که صرف‌نظر از سطح قباحت اجتماعی و میزان خسارات ناشی آن‌ها برای جامعه، نسبت به تروریسم محیط‌زیستی جنبه مقدماتی دارند و جرم‌انگاری اینگونه رفتارها، در قالب جرائم مانع در پیشگیری از این پدیده جنایی امری ضروری به نظر می‌رسد که با کنکاش در مقررات داخلی، عناصر قانونی اینگونه رفتارها قابل ردیابی است.
بحث: در حقوق کیفری داخلی و نظام بین‌المللی به دلایل مختلف، اقدامی اختصاصی در مقابله با تروریسم محیط‌زیستی به عنوان رفتار مجرمانه‌ی مستقل، با مفهوم، عناصر اختصاصی و شرایط مشخص مورد توجه قرار نگرفته است؛ اما به دلیل ذات‌باور بودن رفتارهای مربوط به تروریسم محیط‌زیستی، این‌گونه از تروریسم ذاتاً قابل سرزنش بوده و بر حسب قاعده، می‌توان آن را در مقررات کیفری داخلی و بین‌المللی مشمول عناوین مجرمانه مختلف قرار داد و در حقوق کیفری داخلی، می‌توان مصادیق قابل توجهی از رفتارهای مشمول تروریسم محیط‌زیستی را به عنوان مصادیقی از افساد‌فی‌الارض موضوع ماده‌ 286 قانون مجازات اسلامی (مصوب 1392) قابل تعقیب دانست و از طرفی در نظام بین‌المللی از عمومات مقررات حاوی مقابله با تروریسم به مفهوم عام، نظیر کنوانسیون‌ها، پروتکل‌ها و قطعنامه‌های شورای امنیت، می‌توان تمهیدات شایان توجهی استخراج نمود، که در پیشگیری از تروریسم محیط‌زیستی اثرگذار و کارآمد خواهند بود.

کلیدواژه‌ها

تروریسم محیط‌زیستی
ایمنی زیست
سیاست کیفری
محیط زیست
مقابله

موضوعات

  1. Abdulahi, M., 2010. Terrorism, Human Rights and Humanitarian Rights, first edition, Tehran: Shahrdanesh. (In persian)
  2. Ardebili, M.A., 2014. General Criminal Law, Volume 3, 2nd edition, Tehran: Mizan. (In persian)
  3. Akbari, H., Naqvi, M., Jafari, N., Faqihi, F. and Askari, M., 2008. The rate and pattern of mortality due to environmental pollution resulting from the Iraq-Kuwait war in the population living in the southern provinces of Zagros and comparing it with the residents of the northern provinces Zagros, Hakim Research Magazine, 10(3), 54-61. (In persian with English abstract)
  4. Burhani, M., 2015. Corruption of the earth: conceptual ambiguity, practical corruption (legal analysis of Article 286 of the Islamic Penal Code), Journal of Criminal Law and Criminology Studies, 1(2 and 3), 19-44. (In persian with English abstract)
  5. Burhani, M. and Ahmadzadeh, R., 2018. Criteria for the identification of land destroyers with an emphasis on drug crimes, Journal of Criminal Law and Criminology Studies, 48(2), 209-225. (In persian with English abstract)
  6. Bekaria, , 1993. Treatise on Crimes and Punishments, second edition, translated by Dr. Mohammad Ali Ardabili, Tehran: Shahid Beheshti University. (In persian)
  7. Chalecki, E., 2002. A New Vigilance: Identifying and Reducing the Risks of Environmental Terrorism, Global Environmental Politics, 2(1), 46-64.
  8. Habibzadeh, M.J., 2000. combat in Iran's Criminal Law, first edition, Tehran: Tarbiat Modares University Scientific Publications Office. (In persian).
  9. Goldust, J.R., 2008. Crimes against the country's security (jurisprudential and legal review of combat and similar crimes), first edition, Tehran: Jangal. (In persian).
  10. Guderzi Boroujerdi, M. and Meqdadi, L., 2016. Introduction to the French Penal Code, first edition, Tehran: Khorsandi. (In persian).
  11. Hall, M., 2013. Victims of environmental harm: rights, recognition and redress under national and international law, First published By Routledge: Taylor & Francis Group, London And New York.
  12. Hashemi Shahroudi, A.S.M., 1999. Principles of Penal Jurisprudence, first edition, Tehran: Mizan. (In persian)
  13. Hashemi Shahroudi, S.M., 1997. Who is combatant and what is combat? (A discussion on the recognition of the issue of the limit of muharibeh) Ahl al-Bayt Jurisprudence Quarterly, 11 and 12, 143-200. (In persian with English abstract).
  14. Kargari, N., 2012. Interviews of Terrorism, first edition, Tehran: Mizan. (In persian).
  15. Mahdavi Gourabi, M. and Aminizadeh, E., 2011. Persian Gulf, second edition, Tehran: Book House. (In persian).
  16. Marashi, S.M.H., 2011. Corruption on Earth from the perspective of the Qur'an, Hadiths and Reason, Legal Journal of Court, 55(2), 43-56. (In persian with English abstract).
  17. Marchuk, I., 2014. The Fundamental Concept of Crime in International Criminal Law (A Comparative Law Analysis), Springer-Verlag Berlin Heidelberg.
  18. Moazzami, S. and Namamian, P., 2016. Exercises of global jurisdiction in the fight against terrorism, in the collection of articles on terrorism, first edition, Tehran: Negah Bineh. (In persian)
  19. Mohammadzadeh, A.A., Heydari, M.A. and Tawakoli, A., 2020. Review and jurisprudential criticism of the establishment of the Shari'a limit of "Land Destruction" in the Islamic Penal Code of 2013, Journal of Fundamentals of Islamic Law, 13(26), 169-194. (In persian with English abstract).
  20. Mujahed, M.E., Abedini Najafabadi, A. and Panjepour, J., 2020. Sufficiency of jurisprudential documentation and conventional evidence of criminalization of land corruption, Scientific Journal of Jurisprudence, Law and Criminal Sciences, 5(17), 70-87. (In persian with English abstract).
  21. Najafi Abrandabadi, A.H., Habibzadeh M.J. and Babaei, M.A., 2014. Dterrent Crimes, Quarterly of Modares Humanity science, Law Special Issue, 37, 23-49. (In persian with English abstract).
  22. Nanakar, M., 1998. corruption on earth in jurisprudence and jus singulare, first edition, Tehran: Mersal. (In persian)
  23. Poorhashmi, S.A., Zarei, S. and Khaltabari, Y., 2013. Reviewing the position of the principle of cooperation in international environmental law, Public Law Research Quarterly, 15(39), 61-90. (In persian with English abstract).
  24. Poorhashemi, S.A., Namamian, P. and Tayebi, S., 2015. Criminalization of environmental terrorism; Challenges, Norms and Strategies, Journal of Environmental Science and Technology, 17(1), 167-182. (In persian with English abstract).
  25. Rahbarpour, M.R. and Nurmohammadi H., 2018. Legal-judicial challenges of the crime of land destruction in the Islamic Penal Code 2013, 6 (22), 205-232. (In persian with English abstract).
  26. Sadeghi, M. and Faal, T., 2018. The Nature of Crime, two quarterly journals of legal knowledge and research, 4(1), 55-76. (In persian with English abstract).
  27. Safari, A. and Esmaeili, M., 2013. The approach of international documents to the prevention of terrorism, in the Journal of Legal Research, 13, 428-391. (In persian with English abstract).
  28. Schofield, T., 1999. The Environmental as an ideological weapon: A Proposal to Criminalize Environmental Terrorism, In Boston College Environmental Affairs Law Review, 26(3), 619-647.
  29. Schwartz Danial, M., 1998. Environmental Terrorism: Analyzing the concept. In Journal of Peace Research, 35(4), 483-496.
  30. Seacor Jesica, E., 1996. Environmental Terrorism: Lessons from the Oil Fires of Kuwait, in American University International Law, 10(1), 481-523.
  31. Sharifi Tarzkohi, H. and Modares Sabzevari, Sasan., 2017. "The use of chemical weapons in the Iran-Iraq war from the perspective of international criminal law, Public Law Research Quarterly, 18(52), 129-152. (In persian with English abstract).
  32. Taibi, S. and Poorhashmi, S.A., 201 Combating global ecoterrorism in the light of international environmental diplomacy, Private and Criminal Law Research Quarterly, 13(32), 38-53. (In persian with English abstract).
  33. Vatani, A. and Farhoud, N., 2019. Analysis and investigation of the relationship between land corruption crimes and Iran's national security", New Perspectives in Human Geography Quarterly, 11(3), 323-353. (In persian with English abstract)
  34. Vircavs, Magnuss., 2009, Development of environmental management system, in Latvia and threats of environmental terrorism, 16(S1), 51-61.
  35. Yazdi Modaresi, S. and Mohammad, R., 2008. Research on the Concept and Ruling of Corrupt in the Land, Islamic Government Magazine, 13(1), 5-38. (In persian with English abstract).
محیط زیست و توسعه فرابخشی
دوره 9، شماره 85
پاییز 1403
صفحه 99-117

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما