محیط زیست و توسعه فرابخشی
مجله علمی

بررسی رفتار سبز ورزشکاران منتخب تیم‌های ملی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی - پژوهشی

نویسندگان

زهرا اقائی دهنوی
سید نصراله سجادی
مهرزاد حمیدی
مهدی غفوری یزدی

گروه مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

https://doi.org/10.22034/envj.2024.482628.1422
چکیده
مقدمه: در دنیای امروز، اهمیت مسائل محیط‌زیستی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. تغییرات اقلیمی، آلودگی محیط‌زیست، کاهش منابع طبیعی و تهدیدات محیط‌زیستی از جمله چالش‌هایی هستند که جوامع بشری با آن‌ها مواجه‌اند. در این میان، ورزشکاران به‌عنوان الگوهای اجتماعی و فرهنگی می‌توانند نقش مهمی در ارتقای آگاهی محیط‌زیستی و تشویق به رفتارهای سبز ایفا کنند. شهرت و تأثیرگذاری ورزشکاران به‌ویژه در سطح ملی می‌تواند عامل مهمی در ترویج این ارزش‌ها و رفتارهای سبز در بین طرفداران و جامعه ورزشی باشد. هدف از اجرای پژوهش حاضر بررسی رفتار سبز ورزشکاران منتخب تیم‌های ملی جمهوری اسلامی ایران بود.
مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر توصیفی و به لحاظ هدف کاربردی بود که گردآوری اطلاعات آن به‌صورت پیمایشی انجام شد. روش پژوهش حاضر از نوع کمی بود. جامعه آماری این پژوهش شامل ورزشکاران تیم‌های ملی ایران بود که در بازه زمانی اسفند 1402 تا خرداد 1403 در اردوهای تیم ملی در تهران حضور داشته‌اند که بر اساس کسب اطلاعات از مراجع زیربط 420 نفر برآورد شدند. حجم نمونه نیز بر اساس جدول مورگان 201 ورزشکار محاسبه شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه اصلاح شده  Potteiger و همکاران (2017) استفاده شد. برای بررسی و تأیید روایی پرسشنامه نیز با از نظرات 15 عضو هیأت علمی از دانشکده‌های علوم ورزشی و تندرستی و محیط زیست و منابع طبیعی بهره گرفته شد. پایایی پرسشنامه نیز با استفاده از روش آلفای کرونباخ بررسی شد و مقدار آلفای به‌دست‌آمده 839/0 بود که نشان‌دهنده پایایی قابل قبول پرسشنامه است. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 26 تحلیل شدند. برای بررسی طبیعی بودن توزیع داده‌ها از آزمون کولموگروف- اسمیزنوف و برای تجزیه و تحلیل آماری داده‌ها از آزمون‌های تی تک نمونه‌ای، همبستگی و رگرسیون خطی استفاده شد. با استفاده از آزمون تی تک نمونه‌ای، میزان آگاهی، نگرش و رفتار سبز ورزشکاران مورد بررسی قرار گرفت. برای بررسی ارتباط بین آگاهی، نگرش و رفتار سبز از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شد. درنهایت برای پیش‌بینی رفتار سبز بر اساس آگاهی و نگرش محیط‌زیستی نیز از رگرسیون خطی استفاده شد.
نتایج: نتایج پژوهش نشان داد وضعیت آگاهی، نگرش و رفتار محیط‌زیستی ورزشکاران منتخب تیم‌های ملی جمهوری اسلامی ایران بالاتر از حد مبنا (3) بوده است و بین آگاهی و نگرش محیط‌زیستی با رفتارسبز ورزشکاران منتخب تیم های ملی ج.ا.ا رابطه مثبت معنادار وجود دارد (p<0.001). از طرفی مؤلفه‌های آگاهی محیط‌زیستی (Beta=0.335) و نگرش محیط‌زیستی(Beta=0.232)  (R2=0.147, P<0.001) ارتباط معنادار و شرایط پیش‌بینی‌کنندگی برای رفتارسبز ورزشکاران منتخب تیم‌های ملی جمهوری اسلامی ایران را دارا بودند.
بحث: یافته‌های این تحقیق تأکید می‌کنند که آموزش و ترویج آگاهی‌های محیط‌زیستی در میان ورزشکاران می‌تواند به بهبود رفتارهای محیط‌زیستی آنان کمک کند و ارتقاء فرهنگ سبز در جامعه ورزشی را تسهیل نماید. بر این اساس پیشنهاد می‌شود با توجه به نتایج پژوهش حاضر و اهمیت محیط زیست، چالش‌های محیط‌زیستی حال حاضر دنیا و نقش مؤثر ورزشکاران ملی بر جامعه و ورزش دوستان، سازمان‌های ورزشی و متولیان ورزش به توسعه آگاهی و نگرش محیط‌زیستی در بین ورزشکاران تیم‌های ملی توجه ویژه داشته باشند. برای این منظور در برنامه‌ریزی‌های آموزشی اقدام به طراحی دوره‌های آموزشی با مضامین آشنایی با رفتار سبز، محیط‌زیست و چالش‌های محیط‌زیستی، نقش ورزشکاران در توسعه رفتار سبز و ارتباط متقابل ورزش، ورزشکاران و رفتار سبز نمایند.

کلیدواژه‌ها

رفتار سبز
آگاهی محیط‌زیستی
نگرش محیط‌زیستی
محیط زیست
ورزشکاران ملی

موضوعات

  1. Ajzen, I., 1991. The Theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes.
  2. Arshad, H.M., Saleem, K., Shafi, S., Ahmad, T. and Kanwal, S., 2021. Environmental awareness, concern, attitude and behavior of university students: A comparison across academic disciplines. Polish journal of environmental studies, 30, 561-570.
  3. Asefi, A., 2021. Predicting the environmental behavior of athlete students through environmental knowledge and attitudes. Journal of environment and development. 12, 93- 104.
  4. Bamberg, S. and Möser, G., 2007. Twenty years after Hines, Hungerford, and Tomera: A new meta-analysis of psycho-social determinants of pro-environmental behaviour. Journal of environmental psychology, 27, 14-25.
  5. Barquero, M.D., 2023. Athletes and Environmental Activism: How Much do Athletes Contribute to Protecting the Planet? European Journal of Humanities and Social Sciences, 3, 11-14.
  6. Casper, J.M., Pfahl, M.E. and Mccullough, B., 2023. Intercollegiate sport and the environment: Examining fan engagement based on athletics department sustainability efforts. Journal of Issues in Intercollegiate Athletics, 7, 13.
  7. Collins, A., Jones, C. and Munday, M., 2009. Assessing the environmental impacts of mega sporting events: Two options? Tourism management, 30, 828-837.
  8. Cury, R., Kennelly, M. and Howes, M., 2023. Environmental sustainability in sport: A systematic literature review. European Sport Management Quarterly, 23, 13-37.
  9. Dingle, G. and Mallen, C., 2020. Sport and education for environmental sustainability. Sport and environmental sustainability. Routledge.
  10. Fili, A., Alipoor, S., Sabet, M. and Sabet, A., 2022. The relationship between environmental knowledge, attitude and behavior with the development of environmental ethics. Ethics in Science and Technology, 16, 81-89.
  11. Gifford, R., 2011. The dragons of inaction: psychological barriers that limit climate change mitigation and adaptation. American psychologist, 66, 290.
  12. Henttonen, A., 2023. Reinforcement of Sustainability in Sports Events through Sustainability of Sports Event Facilities.
  13. Hines, J.M., Hungerford, H.R. and Tomera, A.N., 1987. Analysis and synthesis of research on responsible environmental behavior: A meta-analysis. The Journal of environmental education, 18, 1-8.
  14. Inoue, Y. and Kent, A., 2012. Sport teams as promoters of pro-environmental behavior: An empirical study. Journal of Sport management, 26, 417-432.
  15. Izakovičová, Z., Špulerová, J. and Petrovič, F., 2018. Integrated approach to sustainable land use management. Environments, 5, 37.
  16. Jansen, P., Hoja, S. and Rahe, M., 2024. Connectedness and sustainable attitudes and behavior in athletes. German Journal of Exercise and Sport Research, 54, 55-63.
  17. Kaza, S., Yao, L.C., Bhada-tata, P. and Van woerden, F., 2018. A global snapshot of solid waste management to 2050. Urban Development.
  18. Macintyre, T.E., Walkin, A.M., Beckmann, J., Calogiuri, G., Gritzka, S., Oliver, G., DonnELLelly, A.A. and Warrington, G., 2019. An exploratory study of extreme sport athletes’ nature interactions: From well-being to pro-environmental behavior. Frontiers in psychology, 10, 1233.
  19. Masud, M.M., Akhtar, R., Afroz, R., Al-Amin, A.Q. and Kari, F.B., 2015. Pro-environmental behavior and public understanding of climate change. Mitigation and Adaptation Strategies for Global Change, 20, 591-600.
  20. Mccullough, B.P., Orr, M. and Kellison, T., 2020. Sport ecology: Conceptualizing an emerging subdiscipline within sport management. Journal of Sport Management, 34, 509-520.
  21. Mullenbach, L.E. and Green, G.T., 2018. Can environmental education increase student-athletes’ environmental behaviors? Environmental Education Research, 24, 427-444.
  22. Potteiger, K., Pitney, W., Cappaert, T. and Wolfe, A., 2017. Attitudes and perceptions of environmental sustainability in athletic trainers. J Athl Train, 52, 1109-1120.
  23. Schultz, P.W. and Zelezny, L., 1999. Values as predictors of environmental attitudes: Evidence for consistency across 14 countries. Journal of environmental psychology, 19, 255-265.
  24. Shafaii, M.E. and Niazi, M., 2020. Meta- Analysis of studies in relationship between environmental knowledge and environmental behavior in Iran.
  25. Thormann, T.F. and Wicker, P., 2021. Determinants of pro-environmental behavior among voluntary sport club members. German Journal of Exercise and Sport Research, 51, 29-38.
  26. Trendafilova, S., Babiak, K. and Heinze, K., 2013. Corporate social responsibility and environmental sustainability: Why professional sport is greening the playing field. Sport management review, 16, 298-313.
محیط زیست و توسعه فرابخشی
دوره 9، شماره 86
زمستان 1403
صفحه 15-26

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما