محیط زیست و توسعه فرابخشی

چکیده اکسیدهای نیتروژن یکی از آلاینده‌های مهم هوا هستند که انتشار آن­ها در اتمسفر باعث تولید آلاینده‌های ثانویه خطرناکی می‌شود. شناسایی انواع روش ­های کاهش این آلاینده در دودکش، راهنمای مهمی برای انتخاب روش اثرگذار برای دستیابی به­ حد­مطلوب این آلاینده با­توجه به نوع صنعت برای متخصصین است. در­این مقاله بر­ روی روش ­های کاهش اکسیدهای نیتروژن در جریان گازهای دودکش مروری انجام شده است. این روش ­ها شامل فرآیندهای شیمیایی مثل اکسیداسیون پلاسمایی و غیرپلاسمایی به کمک یک عامل اکسنده،‌ احیاء کاتالیستی و غیرکاتالیست،  پرتودهی­الکترونی،‌ فرآیند بیولوژیکی و فرآیندهای جذب فیزیکی روی جاذب جامد و مایع است. این روش ­ها اکسید نیتروژن را از یک جریان­گازی جدا و آن­را به مواد بی­اثر تبدیل می‌کند. این روش ­ها برای صنایعی که از تکنولوژی­ های قدیمی استفاده می­ کنند و آلایندگی بالایی دارد بسیار مؤثر است. عمده فناوری­ های معرفی شده دراین مقاله جزو چهار روش اصلی با تکنولوژی توسعه ­یافته یا نزدیک به توسعه ­یافتگی هستند و قابلیت استفاده در صنایع ایران را دارند.

چکیده این پژوهش، باهدف شناسایی و بررسی تغییرات ­اندازه، نوع و تعداد­ لکه ­های زیستگاهی تالاب ماشکید درسال­ های 1389 و 1399 صورت­ پذیرفته است. بدین ­منظور، در ­فصل بهار 1399، طریق عملیات میدانی و با مشاهده ­عینی، لکه ­های زیستگاه شناسایی شدند. نقاط کنترل­ زمینی، با­هدف ارزیابی صحت نقشه­ های طبقه ­بندی­ نهایی، از­طریق ثبت اطلاعات پوشش ­زمین و موقعیت مکانی هرنوع لکه با استفاده ­از دستگاه موقعیت ­یاب جهانی تهیه شد. نقشه ساختار سیمای­ سرزمین از­طریق تفسیر چشمی پدیده­ ها و با استفاده­از تصاویر­ماهواره Google Earth ترسیم شد و برای تهیه نقشه­ نهایی طبقه­ بندی ساختار سیمای سرزمین و محاسبه مساحت لکه­ ها از نرم ­افزار Arc GIS 10.3 بهره­ گرفته­ شد. تعیین درصد­ سهم هر لکه در سرزمین ناهمگن، توسط نرم ­افزار Excel 2013 انجام شد. مطابق نتایج، موزائیک سیمای­ سرزمین منطقه دربهار 1389 دارای تیپ ­های زیستگاهی بوته، صخره و مناطق آبرفتی بود و دربهار 1399 از تیپ ­های زیستگاهی بوته، درختچه، صخره و سطوح ­آبی تشکیل شده است. درمجموع 131 لکه درسال 1399 و 40  لکه ­زیستگاهی در­بستر ساختار سیمای ­سرزمین منطقه درسال 1389 شناسایی و شمارش شدند. درسال 1389 لکه پوشش ­گیاهی ضعیف از بیش­ترین درصد مساحت نسبت به­ کل منطقه برخوردار بود و درسال 1399، لکه­ آبی از بیش­ترین درصد سهم برخوردار بود. درمجموع، نتایج پژوهش، نشان­ دهنده وجود تغییرات قابل ملاحظه­ در اندازه، تنوع و تعداد لکه ­های زیستگاهی براثر گذشت ­زمان می­ باشد.

چکیده پژوهش حاضر با­هدف بررسی رابطه بین رهبری تحول­گرای­ سبز بر رفتارهای شهروندی محیط ­زیستی با­توجه به نقش میانجی باورهای محیط ­زیستی و خط­ مشی ­های سبز انجام شده است. این مطالعه از ­لحاظ هدف کاربردی، از­نوع توصیفی و با روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری دراین مطالعه 212 نفر از کارکنان شهرداری شیراز است که به ­روش نمونه‌گیری در­ دسترس انتخاب شدند. به ­منظور تحلیل داده­ ها، روش حداقل مربعات جزئی و نرم­ افزار Smart PLS­2 مورد استفاده قرارگرفت. جهت سنجش ­روایی از روایی همگرا بهره­ گرفته­ شد و به ­منظور برازش پایایی، آلفای کرونباخ مورد استفاده قرارگرفت و ضریب آن برای تمام سازه­ های پژوهش بیشتر از 7/0 می­ باشد. نتایج به­ دست آمده، حاکی از آن است که رهبری تحول­گرای ­سبز تأثیر ­مثبت و معناداری بر رفتارهای شهروندی محیط ­زیستی دارد. هم­چنین تأثیر مثبت و معناداری میان متغیر­های رهبری تحول­گرای ­سبز و باورهای محیط ­زیستی و خط ­مشی­ های سبز وجود دارد. هم­چنین باورهای محیط­زیستی و خط­ مشی­ های سبز تأثیر­مثبت و معناداری بر رفتارهای شهروندی محیط ­زیستی دارد، اما باورهای محیط ­زیستی و خط­ مشی ­های سبز نقش میانجی­گری بین رهبری تحول­گرای ­سبز و رفتارهای شهروندی محیط­زیستی ایفا نمی­ کند.

چکیده رشد روزافزون جمعیت نیاز به انرژی به ­ویژه استفاده از منابع فسیلی را افزایش داده که درنتیجه دی ­اکسیدکربن در اتمسفر را که نوعی گاز گلخانه ­ای است چندین برابر کرده و منجربه افزایش گرمایش ­جهانی شده، این گرمایش ­جهانی می­ تواند زیستگاه‌های گیاهان و حیوانات را به ­خطر انداخته و الگوهای آب و هوا را دست‌­خوش تغییرات کند و نتیجه آن وقوع سیل، خشک‌­سالی و طوفان‌های شدید مخرب خواهد بود. یکی از راه­ های کاهش دی ­اکسیدکربن در اتمسفر ذخیره زیرزمینی دی­ اکسیدکربن می ­باشد که این ذخیره زیرزمینی به یک سنگ مخزن متخلخل که روی آن یک پوش‌سنگ آب‌بند غیرقابل نفوذ قرار گرفته، نیاز دارد. اهمیت پوش‌سنگ در این است که جابجایی دی ­اکسیدکربن شناور، آب‌شور و سایر مواد موجود را مهار می‌کند که این مواد به سازندهای فوقانی نشت نکنند. پوش‌سنگ باید قادر به تحمل تغییرات تنش در محل و تحمل تغییرات در خصوصیات فیزیکی و شیمیایی باشد. هدف از انجام این مقاله مروری بر روش­ های ذخیره ­سازی زیرزمینی دی­ اکسیدکربن و سازوکار پوش­سنگ در ذخیره‌سازی دی­اکسیدکربن است. روش پژوهش مروری بر منابع و مآخذ موجود مرتبط با موضوع است. براساس نتایج به ­دست آمده فشار آب‌بندی پوش‌سنگ باید قبل از شروع عمل تزریق مشخص شده و در طی فرآیند تزریق از مقدار مشخصی فراتر نرود همچنین قبل از تزریق دی اکسیدکربن بهتر است دمای آن با دمای مخزن متناسب گردد تا از ایجاد شکستگی در پوش‌سنگ جلوگیری شود و برای درک بهتر از رفتار و ساختار پوش‌سنگ بهتر است خصوصیت‌های ژئوشیمیایی، ژئومکانیکی، حرارتی و مسیر جریان در پوش‌سنگ را در کارهای آزمایشی و شبیه‌سازی در نظر گرفت.

چکیده هدف این مطالعه، برآورد الگوی رشداقتصادی درون­زا و لحاظ اثر سلامت نیروی انسانی بررشد اقتصادی به­ صورت غیرمستقیم از­طریق تأثیری که آلودگی محیط ­زیستی بر سلامت نیروی انسانی به ­جای می­ گذارد، می‌باشد. در این پژوهش برای بررسی اثر سلامت نیروی انسانی بر رشداقتصادی، از یک الگوی اقتصادسنجی، با به ره­گیری از روش داده ­های تابلویی برای کشورهای منتخب­ نفتی در دوره (2017-1995) استفاده شده و از یک شاخص ­­سلامت (امید به­ زندگی) و یک شاخص آلودگی محیط­زیستی (CO₂ و NO_x) استفاده شده­ است. نتایج تحقیق نشان­ می­ دهد که آلودگی محیط­ زیستی تأثیرمنفی و معناداری بر شاخص ­سلامت و شاخص توسعه انسانی دارد. هم­چنین در کشورهای مورد بررسی رابطه شاخص آلودگی و رشد اقتصادی یک رابطه ­منفی است، زیرا با­توجه به رابطه ­مثبت میان شاخص­­ سلامت و شاخص توسعه انسانی و هم­چنین رابطه مثبت و قابل­ توجه میان شاخص توسعه انسانی و رشد اقتصادی، افزایش آلودگی مقداری از تأثیر­ مثبت و قابل­توجه شاخص توسعه انسانی بر رشداقتصادی را خنثی خواهد کرد.

چکیده توسعه مالی از اهداف کشورهاست. این پژوهش برای نخستین بار  به بررسی تأثیر توسعه مالی بر آلودگی محیط ­زیست و مصرف انرژی  با­روش گشتاور تعمیم یافته، حداقل مربعات پویا و حداقل مربعات معمولی تعدیل ­شده در کشورهای عضو اوپک در دوره 1992-2018 میلادی می­پردازد. کشور ایران دارای مزیت نسبی در مصرف انرژی است، پس پژوهش در این زمینه ضرورت می­ یابد. مطابق با نتایج توسعه ­مالی بر آلودگی محیط­زیست در این کشورها در قالب سه مدل، اثر مثبت و معنی ­داری داشته است و بیان­گر این ­است که توسعه­ مالی در این کشورها به ایجاد تکنولوژی­ های دوست­دار محیط ­زیست نشده است. مصرف انرژی، تولید ناخالص ­داخلی و رشد شهرنشینی اثر مثبت و معنی ­داری بر آلودگی محیط­ زیست دارد. منحنی کوزنتس در این کشورها به شکل U معکوس تأیید می ­شود. توسعه­ مالی با روش حداقل مربعات ­پویا و حداقل مربعات معمولی تعدیل ­شده اثر مثبت و معناداری بر مصرف انرژی دارد. تولید ناخالص­ داخلی، تجارت آزاد و رشد شهرنشینی اثر مثبت و معنی ­داری بر مصرف انرژی دارند.